AANDACHT
Blote wortel plantgoed is leverbaar van half november tot eind maart,
het ideale plantseizoen voor succesvolle aanplant.
Cornus mas 'Matador' - Cornelian cherry
Grote, sappige rode kornoeljekersen met een frisse zoet-zure smaak, geschikt voor vers gebruik en verwerking, rijpend vanaf eind augustus.
| Size: Container 2L |
| Pollination: not self-fertile (pollinators in description) |
| Light: sun to partial shade |
| Syntropy: 60% - 80% light (high) |
| Soil pH: lightly acidic, neutral, slightly alkaline |
| Soil humidity: semi-moist |
| At least hardy till: -15°C |
| Harvest: end of August, early September |
| Use: table (fresh), kitchen (transformation) |
Oorsprong en achtergrond
‘Matador’ is een Franse selectie van de gele kornoelje (Cornus mas), afkomstig van Pépinières Minier in Angers. Het ras werd in 2007 in de handel gebracht en werd geselecteerd om zijn grote, rode vruchten en goede productiviteit. Over kruisingsouders zijn geen betrouwbare gegevens bekend; het gaat voor zover gedocumenteerd om een selectie en niet om een bekende gecontroleerde kruising.
Vruchten
‘Matador’ draagt opvallend grote cornouilles, doorgaans ovaal tot enigszins afgerond en rood tot donkerrood bij volledige rijpheid. Vruchtgewichten van ongeveer 6,5 tot 9 gram worden vermeld, waarmee hij tot de grootvruchtige selecties behoort. Het vruchtvlees is sappig en omsluit, zoals bij andere gele kornoeljes, één langwerpige steen. Tijdens het rijpen verandert de smaak sterk: onrijpe vruchten zijn uitgesproken zuur en wrang, terwijl volledig rijpe, iets zachter geworden vruchten duidelijk milder en zoeter smaken. Ze behouden daarbij een frisse zurigheid die kenmerkend is voor cornouilles. Voor verse consumptie loont het dus om te wachten tot de vruchten volledig rijp zijn.
Rijping
Op ons terrein kleuren en rijpen de eerste vruchten doorgaans vanaf eind augustus, waarna de hoofdoogst in de eerste helft van september valt. De vruchten rijpen niet allemaal tegelijk, zodat meerdere plukbeurten mogelijk zijn. Het precieze tijdstip verschuift met zomerwarmte, standplaats en jaar.
Een handige manier om de oogst wat eenvoudiger te maken, is de vruchten al te plukken zodra ze egaal rood gekleurd zijn, ook als ze nog stevig en niet helemaal eetrijp zijn. Leg ze vervolgens in een schaal binnenshuis. Uit onze ervaring blijkt dat ze doorgaans binnen één à twee dagen verder zacht en volledig rijp worden, waarna ze geschikt zijn om vers te eten of te verwerken.
Culinair
Volledig rijpe vruchten kunnen vers worden gegeten en combineren sappigheid met een frisse zoet-zure smaak. Door hun uitgesproken fruitzuren en goede sapopbrengst zijn ze ook bijzonder bruikbaar voor verwerking, onder meer tot confituur, gelei, compote, siroop, sap en vruchtensauzen. Voor wie ermee aan de slag wil, delen we op onze blog een recept voor kornoeljeconfituur met peer en gember.
Ook onrijpe vruchten hebben een interessante culinaire toepassing. Volgroeide maar nog stevige, groene tot licht verkleurde cornouilles kunnen traditioneel zoals olijven worden ingelegd. Ze worden enkele weken in een voldoende sterke zoutpekel gefermenteerd, daarna afgespoeld en bijvoorbeeld met kruiden in olie bewaard. Zo verliezen ze een groot deel van hun scherpe wrangheid en krijg je een hartige, zurige bereiding die in onder meer Polen bekendstaat als “kornoelje-olijven”.
Boomverzorging en onderhoud
‘Matador’ groeit uit tot een forse, breed uitgroeiende struik of kleine meerstammige boom. De uiteindelijke afmetingen hangen mede af van standplaats, vermeerderingswijze en snoei. Zoals de soort groeit hij zowel in zon als lichte halfschaduw en verdraagt hij uiteenlopende bodems, waaronder kalkhoudende grond, zolang de standplaats geschikt is en langdurig stagnerend water wordt vermeden. Een zonnige plek bevordert doorgaans de vruchtontwikkeling en afrijping.
De gele kornoelje is van nature goed winterhard en bloeit zeer vroeg, vaak al aan het einde van de winter of het begin van het voorjaar. De kleine gele bloemen verschijnen vóór het blad en vormen vroeg in het seizoen voedsel voor bestuivende insecten. Snoei is voor de vruchtzetting niet noodzakelijk en kan beperkt blijven tot het verwijderen van ongewenste, kruisende of slecht geplaatste takken. Bij oudere planten kan geleidelijke verjonging helpen om voldoende jong en goed belicht vruchthout te behouden.
Bestuiving
Voor een betrouwbare en goede vruchtzetting combineren we ‘Matador’ bij voorkeur met een genetisch andere gele kornoelje. Dat kan een andere cultivar van Cornus mas zijn, maar ook een wilde of uit zaad opgekweekte Cornus mas met overlappende bloei. Zo is er tijdens de vroege bloeiperiode voldoende vreemd stuifmeel beschikbaar voor kruisbestuiving.