Vaccinium corymbosum 'Bluecrop' - Amerikaanse blauwe bes

Oorsprong en achtergrond

‘Bluecrop’ is een klassieke Amerikaanse blauwe bes (Vaccinium corymbosum) van het northern highbush-type. Het ras werd in de Verenigde Staten ontwikkeld uit de kruising GM-37 (‘Jersey’ × ‘Pioneer’) × CU-5 (‘Stanley’ × ‘June’) en werd in 1952 in New Jersey geïntroduceerd. ‘Bluecrop’ groeide uit tot een belangrijk referentieras binnen de professionele blauwe-bessenteelt dankzij zijn combinatie van productiviteit, goede vruchtkwaliteit en brede teeltbaarheid.

Vruchten

‘Bluecrop’ vormt middelgrote tot grote, ronde tot licht afgeplatte bessen met een aantrekkelijke lichtblauwe kleur en een duidelijke waslaag. De bessen zijn vrij stevig en hebben een kleine, droge plukwonde, waardoor ze voor een blauwe bes behoorlijk goed hanteerbaar en bewaarbaar zijn.

Het vruchtvlees is sappig en de smaak ontwikkelt zich bij volledige rijpheid tot zoet en friszuur, met het typische aromatische karakter van blauwe bes. Het juiste pluktijdstip is belangrijk. Een volledig blauwe bes is niet noodzakelijk al optimaal eetrijp: wanneer de vruchten te vroeg worden geplukt, kan de zuurte nog duidelijk overheersen. Door ze wat langer aan de struik te laten hangen, ontwikkelen ze meer zoetheid en een voller aroma. Ook een te zware vruchtbelasting kan ten koste gaan van vruchtgrootte en kwaliteit.

Rijping

‘Bluecrop’ is een middenseizoensras. In onze streek begint de oogst doorgaans in juli en kan ze, afhankelijk van standplaats, weer en vruchtbelasting, doorlopen tot in augustus. De bessen rijpen geleidelijk en worden daarom over verschillende plukbeurten geoogst.

Voor verse consumptie loont het om de volledig blauw gekleurde bessen nog even aan de struik te laten narijpen, zolang vogels en weersomstandigheden dat toelaten. Goed rijpe vruchten laten gemakkelijk los en hebben een duidelijk betere balans tussen suiker en zuur. Geoogste bessen kunnen enkele dagen gekoeld worden bewaard en zijn ook uitstekend geschikt om in te vriezen.

Culinair

‘Bluecrop’ is door zijn sappige, zoet-friszure smaak en stevige structuur zeer veelzijdig. Goed rijpe bessen zijn geschikt om vers uit de hand te eten en passen in yoghurt, ontbijtgranen, fruitsalades en desserts. Ze kunnen daarnaast worden verwerkt tot confituur, compote, coulis, sap, gebak en sauzen en laten zich uitstekend invriezen.

Blauwe bessen bevatten van nature verschillende polyfenolen, waaronder anthocyanen, de pigmenten die mee verantwoordelijk zijn voor hun blauwe kleur. Daarnaast leveren ze onder meer voedingsvezels, vitamine C en mangaan.

Verzorging en onderhoud

‘Bluecrop’ vormt een krachtige, opgaande tot enigszins brede struik en staat bekend om zijn hoge en vrij betrouwbare productiviteit. Een volwassen struik kan bij goede verzorging rijk dragen. Juist daardoor heeft het ras de neiging zichzelf te overbelasten met vruchten wanneer onvoldoende wordt gesnoeid. Een te zware vruchtdracht kan kleinere bessen, minder krachtige nieuwe scheuten en een minder evenwichtige smaak geven.

Regelmatige snoei is daarom belangrijk. Verwijder bij volwassen struiken jaarlijks een deel van de oudste, minst vitale takken vanaf de basis en behoud voldoende krachtige jonge scheuten. Zo blijft de struik open, wordt nieuw vruchthout gevormd en blijft de verhouding tussen vegetatieve groei en vruchtproductie in evenwicht.

Zoals andere Amerikaanse blauwe bessen verlangt ‘Bluecrop’ een zure, humusrijke en luchtige bodem die voldoende vocht kan vasthouden zonder langdurig nat te blijven. Een pH van ongeveer 4,5 tot 5,5 is ideaal. Die lage pH is niet zomaar een voorkeur van de plant, maar speelt een belangrijke rol in de beschikbaarheid en opname van voedingsstoffen.

Vooral ijzer is daarbij belangrijk. Blauwe bessen zijn maar beperkt in staat om ijzer dat in de bodem moeilijk beschikbaar is zelf toegankelijk te maken. Naarmate de pH stijgt, wordt ijzer sterker vastgelegd in vormen die de wortels moeilijk kunnen opnemen. Op een kalkrijke bodem kan ‘Bluecrop’ daardoor ijzergebrek vertonen terwijl er in de bodem op zich voldoende ijzer aanwezig is. Het probleem is dan niet noodzakelijk een tekort aan ijzer in de grond, maar een tekort aan ijzer dat voor de plant opneembaar is.

Een typisch gevolg is ijzerchlorose. Vooral de jonge bladeren worden dan geel tot geelgroen, terwijl de nerven opvallend groen blijven. Alleen extra ijzer toedienen lost het onderliggende probleem niet noodzakelijk op wanneer de bodem-pH te hoog blijft. Het behouden van een voldoende zure wortelomgeving is daarom een van de belangrijkste voorwaarden voor een gezonde blauwe bes.

Op kalkrijke grond is een speciaal aangelegd zuur plantvak of teelt in een ruime container vaak betrouwbaarder dan voortdurend proberen de volledige tuinbodem te verzuren. Vermijd kalkhoudende bodemverbeteraars en gebruik materialen die geschikt zijn voor zuurminnende planten.

Het wortelstelsel van blauwe bes is fijn en relatief oppervlakkig en heeft nauwelijks wortelharen. Daardoor is ‘Bluecrop’ sterk afhankelijk van een luchtige bodem met een gelijkmatige vochtvoorziening. Een ruime organische mulchlaag van bijvoorbeeld houtsnippers, naaldhoutschors of ander geschikt organisch materiaal helpt het bodemvocht op peil te houden, beschermt de oppervlakkige wortels en ondersteunt het bodemleven. Vooral tijdens droge perioden en de vruchtontwikkeling is voldoende water belangrijk. Op kalkrijke plaatsen wordt bij voorkeur regenwater gebruikt, omdat regelmatig gieten met hard, kalkrijk leidingwater de wortelomgeving op termijn minder geschikt kan maken.

Hoewel blauwe bessen vaak voor volle zon worden aanbevolen, is in de praktijk halfschaduw in onze streek vaak een uitstekende en vergevingsgezinde standplaats. Vooral op lichtere of sneller uitdrogende bodems vermindert enige beschaduwing de verdamping en droogtestress. De hoeveelheid zon die ‘Bluecrop’ goed verdraagt, hangt sterk samen met de vochtvoorziening: hoe beter de bodem vocht vasthoudt zonder nat en zuurstofarm te worden, hoe meer zon de struik kan verdragen. Op een diepe, humusrijke en gelijkmatig vochtige bodem kan ‘Bluecrop’ dus prima zonniger staan; op een drogere bodem is lichte halfschaduw doorgaans verstandiger. Voldoende licht blijft belangrijk voor bloei, productie en een goede afrijping van de bessen.

‘Bluecrop’ is goed winterhard en daardoor uitstekend aangepast aan onze winters. De combinatie van een zure wortelomgeving, voldoende organische stof en een gelijkmatige vochtvoorziening is voor een gezonde groei uiteindelijk belangrijker dan zware bemesting.

Bestuiving

‘Bluecrop’ is deels zelfvruchtbaar en kan dus ook als alleenstaande struik vruchten vormen. Voor een rijkere en betrouwbaardere oogst is kruisbestuiving met een genetisch ander ras met voldoende bloeioverlap echter aanbevolen. Goede kruisbestuiving kan bovendien bijdragen aan grotere en beter gevulde bessen.

De klokvormige bloemen worden vooral door hommels en bijen bezocht. Een tuin of voedselbos met voldoende bloeiende planten rond de blauwe bessen ondersteunt deze bestuivers en kan zo mee bijdragen aan een goede vruchtzetting.