AANDACHT
Blote wortel plantgoed is leverbaar van half november tot eind maart,
het ideale plantseizoen voor succesvolle aanplant.
Rosa rugosa - Rimpelroos ‘Roseraie de l’Haÿ’
Sterke, herbloeiende Rugosa-roos met grote, gevulde purperrode bloemen en een intense rozengeur. De eetbare kroonblaadjes zijn ideaal voor gelei, siroop, thee en om te drogen. Zeer gezond en winterhard, verdraagt stevige snoei en kan via wortelopslag geleidelijk uitbreiden.
| Maat: Blote wortel - 1 jaar |
| Licht: volle zon, zon tot halfschaduw |
| Syntropie: 80% - 100% licht (emergent), 60% - 80% licht (high) |
| Bodem pH: licht zuur, neutraal, licht alkalisch |
| Vochtigheid: fris |
Oorsprong en achtergrond
Rosa rugosa ‘Roseraie de l’Haÿ’ is een oude Franse Rugosa-roos uit 1901, verbonden met de beroemde rozentuin van L’Haÿ-les-Roses bij Parijs. In historische en hedendaagse bronnen bestaat enige verwarring over de precieze rol van Jules Gravereaux en Cochet-Cochet bij de veredeling en introductie. Het ras wordt doorgaans tot de hybriden van Rosa rugosa gerekend en wordt ook onder de naam ‘Old Rosemary’ vermeld. Het is vooral bekend om zijn bijzonder krachtige geur en grote, donkergekleurde bloemen.
Vruchten
Bij ‘Roseraie de l’Haÿ’ zijn niet de bottels maar de bloemen culinair het interessantst. De grote, los gevulde tot gevulde bloemen zijn karmijnrood tot diep purperrood en kunnen ongeveer 8 tot 10 cm breed worden. Hun belangrijkste kwaliteit is de uitgesproken geur: intens rozenachtig, zoet en kruidig, met in verschillende beschrijvingen toetsen van honing en kruidnagel. Die geur blijft ook bij verwerking goed herkenbaar.
Het ras vormt weinig tot doorgaans geen bruikbare bottels. Wie deze roos als eetbare plant aanplant, doet dat dan ook in de eerste plaats voor de aromatische kroonblaadjes.
Rijping
De hoofdbloei valt in onze streek doorgaans in mei en juni. Daarna is ‘Roseraie de l’Haÿ’ herbloeiend en kunnen gedurende de zomer en tot in de vroege herfst nieuwe bloemen verschijnen. Voor culinair gebruik worden bloemen het best droog en kort na het volledig openen geplukt, wanneer hun geur nog krachtig en fris is. Door regelmatig te oogsten kan tijdens het seizoen meermaals een kleine hoeveelheid kroonblaadjes worden verzameld.
Culinair
De sterk geurende kroonblaadjes zijn uitstekend geschikt om het aroma van rozen in de keuken te gebruiken. Ze kunnen worden verwerkt tot rozengelei en rozensiroop, waarbij hun krachtige parfum een duidelijk voordeel is: er is geen grote hoeveelheid bloemen nodig om een herkenbaar rozenaroma te verkrijgen. Ook in suiker, honing, azijn, desserts en infusies kunnen verse kroonblaadjes worden gebruikt.
Voor bewaring kunnen de kroonblaadjes voorzichtig worden gedroogd. Goed gedroogde blaadjes zijn geschikt voor kruidenthee en theemengsels, of kunnen worden verkruimeld en in kleine hoeveelheden worden gebruikt om suiker, gebak en andere bereidingen te aromatiseren. Bij verse verwerking kan het bleke aanhechtingspunt onderaan het kroonblad worden verwijderd wanneer dit bitter smaakt.
Gebruik voor consumptie uitsluitend bloemen van planten waarvan zeker is dat ze niet met niet-eetbare gewasbeschermingsmiddelen of andere ongewenste middelen zijn behandeld. Voor een zuiver aroma worden de kroonblaadjes liefst op een droge dag geoogst.
Verzorging en onderhoud
‘Roseraie de l’Haÿ’ vormt een krachtige, dicht vertakte struik die op eigen wortel gemakkelijk ongeveer 1,5 tot 2 meter hoog en breed kan worden. Zoals van een Rugosa-roos verwacht mag worden, is hij zeer winterhard en weinig veeleisend. Hij groeit het rijkst en bloeit het best in de zon, maar verdraagt ook minder rijke grond en enige halfschaduw. De algemene bladgezondheid is zeer goed en het ras staat bekend als weinig ziektegevoelig.
De struik kan via wortelopslag geleidelijk uitbreiden. Dat maakt hem geschikt voor een robuuste bloeiende haag of een plek waar hij enige ruimte krijgt, maar vraagt aandacht wanneer hij tussen minder concurrentiekrachtige planten staat. De uitbreiding is doorgaans goed beheersbaar door ongewenste uitlopers tijdig weg te nemen. Geef hem bij voorkeur een duidelijk afgebakende plaats en houd, zoals bij andere Rugosa-rozen, voldoende afstand tot kwetsbare natuurgebieden waar verwildering ongewenst is.
Gewone onderhoudssnoei kan beperkt blijven tot het verwijderen van oud, beschadigd of minder vitaal hout. De struik verdraagt echter ook een zeer drastische verjongingssnoei. Een oudere of sterk verhoute plant kan indien nodig tot ongeveer 15 cm boven de grond worden teruggezet, waarna hij vanuit de basis opnieuw kan uitlopen. Zo’n ingreep is nadrukkelijk geen jaarlijkse snoei, maar een manier om een oude of uit model geraakte struik eens grondig te verjongen.
Bestuiving
Bestuiving is bij deze cultivar voor culinair gebruik nauwelijks van belang. ‘Roseraie de l’Haÿ’ wordt immers vooral geteeld en geoogst om zijn sterk geurende bloemen en vormt weinig tot doorgaans geen bruikbare bottels.