Ribes uva-crispa 'Invicta' - Kruisbes (groengeel)

Oorsprong en achtergrond

‘Invicta’ is een Engelse stekelbes uit het veredelingswerk van East Malling in Kent. Het ras ontstond in 1968 uit een kruising van ‘Keepsake’ met nakomelingen van ‘Whinham’s Industry’ en ‘Resistenta’ en werd in 1980 geïntroduceerd. Bij de veredeling lag de nadruk onder meer op een hoge productie en een betere weerstand tegen Amerikaanse kruisbessenmeeldauw.

Vruchten

De vruchten zijn groot en rond tot ovaal, met een dunne maar stevige schil. Ze zijn aanvankelijk groen en kleuren bij volledige rijpheid lichtgroen tot groengeel. De bessen zijn enigszins doorschijnend en kunnen fijne haartjes op de schil dragen. Het vruchtvlees is stevig en sappig.

De smaak verandert duidelijk naargelang het oogsttijdstip. Vroeg geplukte vruchten hebben een uitgesproken friszuur karakter. Naarmate ze verder afrijpen, neemt de zoetheid toe en wordt het zuur milder, waardoor volledig rijpe bessen ook aangenaam zijn om vers te eten. Het smaakprofiel blijft vooral fris en zuiver, eerder dan sterk aromatisch.

Rijping

In onze streek kan ‘Invicta’ doorgaans vanaf eind juni worden geplukt, met de hoofdoogst rond eind juni en begin juli. Het gewenste oogststadium hangt sterk samen met het gebruik. Voor verwerking kunnen de vruchten vroeger worden geplukt, wanneer ze nog groen, stevig en uitgesproken zuur zijn. Voor verse consumptie laat je ze beter verder aan de struik rijpen tot de kleur lichter en meer groengeel wordt en de smaak zoeter en zachter is.

Het precieze oogstmoment varieert met het seizoen, de standplaats en de vruchtbelasting. Bij een zware dracht kan de afrijping bovendien wat ongelijkmatiger verlopen.

Culinair

‘Invicta’ is een veelzijdige gebruiksbes die zowel vroeg als volledig rijp kan worden geoogst. De stevige, friszure groene vruchten zijn bijzonder geschikt voor confituur, gelei, compote, taart, desserts en zoetzure sauzen. Hun uitgesproken zuurte geeft bereidingen een frisse smaak en kan naar wens met suiker worden uitgebalanceerd.

Wanneer de bessen volledig doorrijpen, worden ze zoeter en zachter van smaak en zijn ze ook geschikt voor verse consumptie. De vruchten kunnen daarnaast worden ingevroren of ingemaakt, waardoor een grote oogst gemakkelijk over een langere periode kan worden verwerkt.

Verzorging en onderhoud

‘Invicta’ is een krachtig groeiende en zeer productieve stekelbes. De struik ontwikkelt een brede, enigszins spreidende groeiwijze en vormt stevige, talrijke stekels. Vooral bij een rijke vruchtdracht kunnen de takken onder het gewicht van de bessen doorbuigen. De stevige bedoorning maakt enige voorzichtigheid bij snoei en oogst wenselijk.

Een zonnige standplaats geeft doorgaans de beste opbrengst, op voorwaarde dat de bodem voldoende vocht kan vasthouden en gemulchd wordt. Op drogere of warmere standplaatsen is lichte halfschaduw te verkiezen om droogte- en hittestress te beperken. De bodem is bij voorkeur humusrijk, vochthoudend en tegelijk goed doorlatend.

Jaarlijks snoeien helpt om voldoende licht en lucht in de struik te behouden. Daarbij kunnen enkele van de oudste takken aan de basis worden verwijderd om plaats te maken voor jonger, productief hout. Bij een bijzonder zware vruchtzetting kan uitdunnen helpen om de resterende bessen beter te laten uitgroeien.

Een belangrijke eigenschap van ‘Invicta’ is zijn geringe gevoeligheid voor Amerikaanse kruisbessenmeeldauw. Dat maakt het ras interessant voor een agro-ecologische teelt met weinig gewasbescherming. De weerstand is echter niet absoluut: een luchtige struik, een evenwichtige groei en een geschikte standplaats blijven belangrijk.

Bestuiving

‘Invicta’ is zelfvruchtbaar en heeft geen tweede stekelbes nodig om vruchten te dragen. Bestuivende insecten zoals bijen en hommels ondersteunen tijdens de bloei een goede vruchtzetting. Een tweede ras is voor een betrouwbare oogst niet noodzakelijk.

Volg ons