ATTENTION
Les plants à racines nues sont disponibles de la mi-novembre à fin mars,
la saison idéale pour une plantation réussie.
Rubus x 'Boysen' - Mûre de Boysen
Zeer grote, sappige donkerpaarse vruchten met een rijke zoet-zure braam-framboossmaak, ideaal om rijp te eten of tot confituur en desserts te verwerken.
| Taille: Conteneur 2L |
| Pollinisation: autofertile |
| Exposition: soleil à mi-ombre |
| Syntropie: 60% - 80% lumière (haut) |
| pH du sol: légèrement acide, neutre |
| Humidité du sol: semi-humide |
| Rustique jusqu'à au moins: -15°C |
| Récolte: début juli, début août |
| Utilisation: table (frais), cuisine (transformé) |
Oorsprong en achtergrond
De Boysenberry is een historische Amerikaanse Rubus-hybride die in de jaren 1920 door Rudolph Boysen in Californië werd geselecteerd. De precieze afstamming is niet volledig opgehelderd. Onderzoek wijst op een belangrijke rol van Loganberry en de Amerikaanse trailing blackberry (Rubus ursinus), waardoor via de Loganberry ook rode framboos in de genetische achtergrond aanwezig is. De vaak herhaalde voorstelling dat Boysenberry rechtstreeks uit vier verschillende bessensoorten werd gekruist, is daarom te eenvoudig.
Het ras raakte aanvankelijk bijna verloren. USDA-pomoloog George M. Darrow ging later naar Boysen en vond samen met fruitteler Walter Knott enkele overgebleven planten. Knott vermeerderde ze en bracht de vruchten in de jaren 1930 commercieel op de markt. Hij gaf ze de naam boysenberry, als verwijzing naar Rudolph Boysen. Vanuit Californië verspreidde de vrucht zich vervolgens naar andere teeltgebieden, waarbij vooral Nieuw-Zeeland later een belangrijke rol in de commerciële teelt kreeg.
Vruchten
Boysenberry vormt zeer grote, langwerpige tot breed kegelvormige samengestelde vruchten, duidelijk groter dan een doorsnee framboos. Tijdens de rijping verkleuren ze van rood naar donker wijnrood, paarsrood tot bijna zwart. Volledig rijpe vruchten zijn opvallend zacht en hebben een dunne, kwetsbare schil.
Het vruchtvlees is zeer sappig en zacht, met een rijke balans tussen zoetheid en een duidelijk frisse zuurte. Het aroma is krachtiger en complexer dan dat van veel moderne bramen en combineert kenmerken die doen denken aan braam en framboos, met een diepe, wijnachtige bessentoets. Vooral volledig rijpe vruchten ontwikkelen hun karakteristieke aroma; te vroeg geplukte bessen blijven zuurder en missen een deel van hun geur.
Die zachtheid is tegelijk een beperking. Boysenberries verdragen transport en langdurige bewaring minder goed dan stevigere moderne bramen. Voor eigen teelt, waarbij de vruchten volledig rijp kunnen worden geplukt en onmiddellijk gegeten of verwerkt, is dat veel minder een probleem.
Rijping
In onze streek rijpt Boysenberry doorgaans vanaf juli, met het zwaartepunt van de oogst in juli en begin augustus. De exacte periode verschuift met standplaats, voorjaar en zomerweer. De vruchten rijpen gespreid en worden daarom tijdens meerdere plukbeurten geoogst.
Voor de beste smaak moeten de bessen goed kunnen uitrijpen. Een rijpe Boysenberry heeft een diep donkerrode tot paarszwarte kleur, voelt zachter aan en laat gemakkelijker los. Omdat volledig rijpe vruchten kwetsbaar zijn, worden ze het best voorzichtig geplukt en snel gegeten, gekoeld of verwerkt.
Culinair
De combinatie van veel sap, uitgesproken bessenaroma, zoetheid en frisse zuren maakt Boysenberry bijzonder veelzijdig in de keuken. Volledig rijpe vruchten zijn uitstekend om rechtstreeks van de plant te eten en passen goed bij yoghurt, ijs, room, ontbijtgerechten en desserts.
Voor verwerking is het ras minstens zo interessant. De krachtige smaak blijft goed herkenbaar in confituur, gelei, coulis, compote, siroop, sap, sauzen, gebak en desserts. De natuurlijke zuurte zorgt daarbij voor frisheid en voorkomt dat zoete bereidingen snel zwaar worden. De vruchten kunnen ook goed worden ingevroren, wat praktisch is omdat verse, volledig rijpe boysenberries maar beperkt bewaren.
Zoals andere donkergekleurde Rubus-vruchten bevatten boysenberries polyfenolen, waaronder anthocyanen en ellagitanninen, naast voedingsvezels en vitamine C. De concentraties variëren onder meer met rijpheid en teeltomstandigheden.
Verzorging en onderhoud
Boysenberry groeit niet als een zelfstandig rechtopstaande struik, maar vormt lange, krachtige en buigzame ranken die gemakkelijk enkele meters lang kunnen worden. Een draadconstructie, hekwerk of ander stevig steunpunt maakt de plant veel gemakkelijker te leiden en te oogsten.
De plant draagt voornamelijk op tweejarige scheuten. Nieuwe scheuten groeien tijdens het eerste jaar op en dragen het volgende seizoen vruchten. Na de oogst kunnen de ranken die gedragen hebben tot aan de basis worden verwijderd. De nieuwe scheuten worden behouden en aangebonden voor de oogst van het volgende jaar. Door oud en jong hout duidelijk van elkaar te scheiden, blijft de plant overzichtelijk, luchtig en productief.
Een zonnige tot licht beschaduwde en beschutte standplaats is geschikt. Voor een goede vruchtkwaliteit is voldoende licht wenselijk. De bodem is bij voorkeur humusrijk, vruchtbaar en goed gedraineerd, maar moet tijdens groei en vruchtontwikkeling voldoende vocht vasthouden. Vooral tijdens droge zomerperioden kan een gelijkmatige vochtvoorziening belangrijk zijn voor vruchtgrootte en sappigheid. Een organische mulchlaag helpt om sterke schommelingen in het bodemvocht te beperken.
Boysenberry is goed winterhard in onze streek en kan normaal zonder winterbescherming buiten worden geteeld.
Bestuiving
Boysenberry is zelfvruchtbaar en heeft geen tweede ras nodig om vruchten te vormen. Eén plant kan dus zelfstandig een goede oogst leveren.
De bloemen worden druk bezocht door bijen, hommels en andere bestuivende insecten. Goede insectenbestuiving blijft belangrijk voor een gelijkmatige ontwikkeling van de vele afzonderlijke deelvruchtjes waaruit iedere boysenberry is opgebouwd. Een omgeving met voldoende andere bloeiende planten ondersteunt de bestuivers en daarmee ook een goede vruchtkwaliteit.