ATTENTION
Les plants à racines nues sont disponibles de la mi-novembre à fin mars,
la saison idéale pour une plantation réussie.
Rubus fruticosus 'Navaho' - Mûre sans épines
Stekelloze, rechtopgaande braam met stevige, glanzend zwarte vruchten en een zoete, aromatische smaak, met een lange oogst in de zomer.
| Taille: Conteneur 2L |
| Pollinisation: autofertile |
| Exposition: soleil à mi-ombre |
| Syntropie: 60% - 80% lumière (haut) |
| pH du sol: légèrement acide, neutre |
| Humidité du sol: semi-humide |
| Rustique jusqu'à au moins: -15°C |
| Récolte: fin juillet, fin août |
| Utilisation: table (frais), cuisine (transformé) |
Oorsprong en achtergrond
‘Navaho’ is een stekelloze, rechtop groeiende Amerikaanse braam, ontwikkeld door James N. Moore en John R. Clark binnen het veredelingsprogramma van de University of Arkansas. Het ras ontstond uit de gecontroleerde kruising Arkansas Selection 583 × Arkansas Selection 631, werd in 1980 geselecteerd als Ark. 1172 en in 1989 geïntroduceerd.
‘Navaho’ was een belangrijke stap in de bramenveredeling: het was de eerste volledig rechtop groeiende stekelloze braam die werd geïntroduceerd. Tot dan waren stekelloze bramen doorgaans rankend of halfopgaand. De combinatie van stevige rechtopgaande scheuten, stekelloosheid en een goede vruchtkwaliteit maakte ‘Navaho’ later ook belangrijk als ouder in verdere veredeling.
Vruchten
‘Navaho’ vormt middelgrote, kort kegelvormige bessen van gemiddeld ongeveer 5 gram. Volledig rijp zijn ze glanzend zwart en opvallend stevig voor een braam. De deelvruchtjes zijn goed gevuld en de zaden zijn relatief klein.
Een sterk punt van ‘Navaho’ is de smaak. Goed uitgerijpte vruchten zijn zoet, sappig en aromatisch, met voldoende frisse zuren om de smaak levendig te houden. Het oorspronkelijke Amerikaanse onderzoek vond een relatief hoog suikergehalte en beoordeelde de smaak bijzonder gunstig. Voor de beste eetkwaliteit moeten de bessen wel volledig zwart en rijp worden geplukt.
De stevige structuur zorgt ervoor dat de vruchten na de oogst aanzienlijk beter hanteerbaar en bewaarbaar zijn dan veel zachtere bramen. Dat is ook voor de particuliere tuin praktisch: rijpe bessen worden minder snel gekneusd tijdens het plukken en kunnen gemakkelijker kort worden bewaard.
Rijping
‘Navaho’ is binnen de klassieke zomerdragende bramen een relatief laat ras. In onze streek valt de oogst doorgaans vanaf eind juli en vooral in augustus, waarbij gedurende meerdere weken kan worden geplukt. Standplaats, zomerwarmte en voorjaarstemperaturen kunnen het begin van de oogst verschuiven.
De vruchten kleuren al zwart voordat hun smaak volledig ontwikkeld is. Voor verse consumptie loont het daarom om ze goed te laten uitrijpen en pas te plukken wanneer ze gemakkelijk loskomen. Dan komen zoetheid en aroma het best tot hun recht.
Culinair
Door zijn combinatie van zoetheid, aroma, sappigheid en stevige vruchtstructuur is ‘Navaho’ bijzonder geschikt om vers van de struik te eten. De bessen passen ook goed in yoghurt, fruitsalades, ontbijtgerechten en desserts.
De vruchten kunnen daarnaast worden verwerkt tot confituur, gelei, coulis, compote, sap, siroop, gebak en sauzen. De combinatie van natuurlijke suikers en frisse zuren geeft verwerkte producten een volle bessensmaak. Ook invriezen gaat goed.
Zoals andere donkergekleurde bramen bevatten de vruchten van ‘Navaho’ verschillende polyfenolen, waaronder anthocyanen en ellagitanninen, naast voedingsvezels en vitamine C. De concentraties daarvan variëren onder meer met rijpheid en groeiomstandigheden.
Boomverzorging en onderhoud
‘Navaho’ onderscheidt zich door zijn stevige, rechtopgaande en volledig stekelloze scheuten. Daardoor neemt de plant minder ruimte in dan sterk rankende bramen en is hij gemakkelijker te verzorgen en te oogsten. De krachtige scheuten kunnen grotendeels zelfstandig rechtop blijven, al kan een eenvoudige draad of steun nuttig zijn wanneer ze zwaar met vruchten beladen zijn.
Het is een zomerdragende braam die op tweejarig hout vrucht draagt. Nieuwe scheuten groeien tijdens het eerste jaar en dragen het volgende seizoen. Na de oogst worden de scheuten die gedragen hebben tot aan de basis verwijderd. De nieuwe scheuten blijven staan voor de oogst van het volgende jaar. Door overtollige jonge scheuten uit te dunnen blijft de struik luchtig en goed toegankelijk.
Een zonnige tot licht beschaduwde standplaats en een humusrijke, vruchtbare en goed gedraineerde bodem zijn geschikt. Voor grote, sappige vruchten is een gelijkmatige vochtvoorziening tijdens bloei en vruchtontwikkeling belangrijk. De bodem mag in de zomer niet langdurig uitdrogen, maar ook stilstaand winterwater wordt slecht verdragen. Een organische mulchlaag helpt het bodemvocht gelijkmatig te houden en stimuleert tegelijk het bodemleven.
‘Navaho’ is voldoende winterhard voor onze streek en heeft normaal geen winterbescherming nodig. De relatief late voorjaarsontwikkeling kan bovendien helpen om schade door de vroegste voorjaarsvorst te beperken. Een goede jaarlijkse snoei en voldoende voeding en vocht voor de nieuwe scheuten zijn belangrijker dan winterbescherming.
Bestuiving
‘Navaho’ is zelfvruchtbaar en heeft geen tweede braam nodig om vruchten te vormen. Eén plant kan dus zelfstandig een goede oogst geven.
De bloemen worden bezocht door bijen, hommels en andere bestuivende insecten. Een goede insectenbestuiving blijft belangrijk omdat iedere braam uit vele afzonderlijke deelvruchtjes bestaat. Hoe vollediger de bloempjes worden bestoven, hoe gelijkmatiger de bessen zich kunnen ontwikkelen.