Vaccinium corymbosum 'Pink Lemonade' - Amerikanische Heidelbeere

Oorsprong en achtergrond

‘Pink Lemonade’ is een opvallende Amerikaanse blauwe-bessenselectie met helderroze in plaats van blauwe vruchten. Hoewel het ras in de handel vaak als Vaccinium corymbosum ‘Pink Lemonade’ wordt aangeboden, is het genetisch een complexe hybride met zowel highbush- als rabbiteye-achtergrond.

De kruising werd in 1991 gemaakt door veredelaar Mark Ehlenfeldt van USDA-ARS in Chatsworth, New Jersey. De ouders waren de experimentele selectie NJ 89-158-1 en ‘Delite’. Uit hun nakomelingen werd in 1996 selectie ARS 96-138 gekozen voor verdere beproeving. Deze selectie werd in 2005 vrijgegeven en kreeg in 2007 de naam ‘Pink Lemonade’.

Naast de bijzondere vruchtkleur heeft het ras ook sierwaarde: de wit tot lichtroze klokvormige bloemen worden gevolgd door bessen die tijdens het rijpen van groen via bleekroze naar dieproze verkleuren. Het blad kan in het najaar warme rood- tot oranjetinten aannemen.

Vruchten

‘Pink Lemonade’ vormt middelgrote, ronde en vrij stevige bessen. De vruchten zijn aanvankelijk bleekgroen, krijgen vervolgens een roze blos en worden bij volledige rijpheid helder tot dieproze en glanzend. Voor de beste smaak is het belangrijk om niet te vroeg te plukken: een bes die pas lichtroze kleurt, is nog niet noodzakelijk volledig eetrijp.

Het vruchtvlees is sappig en de smaak is zoet, mild en duidelijk aromatisch, met een lichte bloemige toets. De combinatie van de roze kleur en het zachte, zoete aroma geeft de vruchten een heel ander karakter dan de klassieke blauwe highbushrassen.

Vruchtgrootte en smaak worden mede beïnvloed door bestuiving, vochtvoorziening, vruchtbelasting en rijpheid. Laat de bessen indien mogelijk aan de struik hangen tot ze volledig en diep roze zijn gekleurd.

Rijping

‘Pink Lemonade’ behoort tot de middel-late tot late blauwe bessen. In onze streek kan de oogst doorgaans vanaf begin tot midden augustus beginnen en tot in september doorlopen, afhankelijk van standplaats, zomerweer en vruchtbelasting. De vruchten rijpen gespreid en worden daarom tijdens meerdere plukbeurten geoogst.

De kleur vormt een handige aanwijzing voor het pluktijdstip. Bleekroze bessen mogen nog verder rijpen; wanneer ze dieper roze kleuren en gemakkelijk loslaten, zijn zoetheid en aroma beter ontwikkeld.

‘Pink Lemonade’ bloeit relatief vroeg. Daardoor kunnen de bloemen in jaren met een vroege lente gevolgd door late nachtvorst meer risico lopen op vorstschade. Een beschutte standplaats kan vooral in koudere tuinen een voordeel zijn.

Culinair

De roze bessen zijn in de eerste plaats aantrekkelijk voor verse consumptie. Hun zoete, milde en licht bloemige smaak past goed bij yoghurt, ontbijtgerechten, fruitsalades en desserts. De opvallende vruchtkleur komt bijzonder goed tot haar recht wanneer de bessen vers als garnituur worden gebruikt.

Ze kunnen daarnaast worden verwerkt tot confituur, compote, coulis, gebak en sauzen en kunnen ook worden ingevroren. Wie de bijzondere roze kleur wil behouden, gebruikt ze bij voorkeur in bereidingen waarin ze niet langdurig worden verhit.

Zoals andere blauwe bessen bevat ‘Pink Lemonade’ verschillende polyfenolen en andere bioactieve plantenstoffen. De samenstelling van de kleurpigmenten verschilt vanzelfsprekend van die van donkerblauwe cultivars, zodat de roze vruchten niet simpelweg als een anders gekleurde versie van een klassieke blauwe bes moeten worden beschouwd.

Boomverzorging en onderhoud

‘Pink Lemonade’ vormt een krachtige, opgaande en bossige struik van doorgaans ongeveer 1,2 tot 1,5 meter hoog. De plant kan daardoor zowel in de fruittuin als in een eetbare struikenborder worden toegepast. Bij volwassen planten helpt regelmatige verjongingssnoei om voldoende jong, productief hout te behouden. Verwijder daarbij geleidelijk enkele van de oudste en minst vitale takken vanaf de basis.

Zoals andere geteelde blauwe bessen verlangt ‘Pink Lemonade’ een zure, humusrijke en luchtige bodem die voldoende vocht vasthoudt zonder langdurig nat en zuurstofarm te worden. Een pH van ongeveer 4,5 tot 5,5 is ideaal.

Die zure wortelomgeving is essentieel voor een goede voedingsstoffenopname. Vooral ijzer wordt bij een hogere pH moeilijk beschikbaar, terwijl blauwe bessen maar beperkt in staat zijn dit gebonden ijzer zelf toegankelijk te maken. Daardoor kan op kalkrijke grond ijzerchlorose ontstaan, zelfs wanneer de bodem op zich voldoende ijzer bevat. Vooral jonge bladeren worden dan geel tot geelgroen terwijl de nerven groen blijven.

Extra ijzer toevoegen is niet noodzakelijk een duurzame oplossing wanneer de bodem-pH te hoog blijft. Het is belangrijker om voor een blijvend geschikte zure wortelomgeving te zorgen. Op kalkrijke grond is een speciaal aangelegd zuur plantvak of teelt in een ruime container daarom vaak betrouwbaarder dan voortdurend proberen de volledige tuinbodem te verzuren. Vermijd kalkhoudende bodemverbeteraars en gebruik bij hard, kalkrijk leidingwater bij voorkeur regenwater.

Het fijne, oppervlakkige wortelstelsel is gevoelig voor uitdroging. Een ruime organische mulchlaag van bijvoorbeeld houtsnippers, naaldhoutschors of ander geschikt organisch materiaal helpt om het bodemvocht gelijkmatig te houden, beschermt de wortelzone en ondersteunt het bodemleven.

Halfschaduw is in onze streek vaak een uitstekende en vergevingsgezinde standplaats, zeker op gronden die in de zomer gemakkelijk uitdrogen. De hoeveelheid zon die ‘Pink Lemonade’ goed verdraagt, hangt sterk samen met de vochtvoorziening: hoe beter de bodem vocht vasthoudt zonder nat en zuurstofarm te worden, hoe meer zon de plant kan verdragen. Op een diepe, humusrijke en gelijkmatig vochtige bodem kan hij dus zonniger staan; op drogere grond is lichte halfschaduw doorgaans verstandiger. Voldoende licht blijft belangrijk voor bloei, vruchtzetting en een goede afrijping.

‘Pink Lemonade’ is goed winterhard, maar de relatief vroege bloei verdient meer aandacht dan de winterhardheid van het hout zelf. Open bloemen zijn veel gevoeliger voor late nachtvorst dan een rustende struik voor winterkou. Een plaats waar koude lucht zich niet gemakkelijk ophoopt is daarom gunstig.

Bestuiving

‘Pink Lemonade’ kan als alleenstaande struik vruchten vormen, maar kruisbestuiving kan de vruchtzetting en opbrengst verbeteren. Een tweede genetisch verschillende blauwe bes met voldoende bloeioverlap is daarom aanbevolen wanneer een rijke oogst belangrijk is.

Door de complexe genetische achtergrond van ‘Pink Lemonade’ is het minder vanzelfsprekend om specifieke bestuivingspartners aan te wijzen dan bij klassieke northern-highbushrassen. Niet ieder ras dat tegelijk bloeit is automatisch een optimaal passende bestuiver. Daarom noemen we hier liever geen specifieke cultivar zonder voldoende onderbouwde compatibiliteitsgegevens.

De bloemen worden vooral door hommels en bijen bestoven. Een gevarieerde aanplant met voldoende voedsel voor bestuivende insecten in het voorjaar ondersteunt een goede vruchtzetting.